Kurtuluş savaşı sonrası Türkiye’yi çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak, çağdaş Avrupa ile bütünleşmek, demokrasinin Türkiye’de yerleşmesini sağlamak, Osmanlı Devleti’nden kalma ve halkın ihtiyaçlarına cevap vermeyen müesseselerin yerine çağdaş müesseseler kurmak amacıyla bir dizi inkılap hareketleri gerçekleştirilmiştir. Bunlardan biri de “Şapka Devrimi”dir. Atatürk şapka ve kıyafet inkılabını gerçekleştirmek için 1925 yılında Kastamonu’ya sekiz günlük ziyarette bulunmuştur.
ATATÜRK'ÜN ŞAPKA DEVRİMİ İÇİN KASTAMONU'YU SEÇME NEDENLERİ
Atatürk'ün üzerinde birleşilen üstün niteliklerinden biri de aklına gelen bir
yenilik ve düşünceyi hemen ortaya atmamamsı, düşünceyi etrafı ve fırsat
bulunduğunda halkla görüşerek ve onların düşüncelerini büyük bir hoşgörü ile
öğrenerek oluşturması, ondan sonra eyleme geçmesidir.
"Nutuk" ta Atatürk, fesi bırakıp şapka giymenin zorunluluğunu şöyle
açıklamaktadır:
"Ulusumuzun başında cehalet, gaflet ve geçici zihniyetin, ilerleme ve uygarlık
düşmanlığının markası gibi sayılan fesi atarak onun yerine tüm uygar dünyaca
başlık olarak kullanılan şapkayı giymek ve bu şekilde Türk ulusunun, uygar
dünyadan zihniyet bakımından hiç de farklı olmadığını göstermek bir zarurettir"
Mustafa Baydar, Atatürk'ün şapka devrimi için Kastamonu'yu seçme nedenlerini
"Atatürk ve Devrimlerimiz" adlı kitabında şöyle açıklar. (S-217) Kurtuluş
savaşında Anadolu'nun birçok yerinde irili ufaklı iç ayaklanmalar olduğu halde
Kastamonu çevresinde böyle bir hareket görülmemiştir. Atatürk'e burasının
mutaasıp bir çevre olduğunu söylemelerine rağmen o burada şapka inkılabını
yapmaktan çekinmemiştir. Atatürk ise Şapka İnkılabı için neden Kastamonu'yu
seçtiğimi bilemezsin. Dur anlatayım. Bütün vilayetler beni tanırlar. Ya üniforma
ile veya fesli, kalpaklı sivil elbise ile görmüşlerdir. Yalnız Kastamonu'ya
gidemedim. İlk önce nasıl görülürlerse öyle alışırlar, yadırgamazlar. Üstelik bu
vilayet halkının hemen hepsi asker ocağından geçmişler, itaatlidirler,
munistirler. Adları gericiye çıkmışsa da anlayışlıdırlar. Bunun için şapkayı
orada giyeceğim demiştir. (*)
(*)Baytimur Mehmet Aziz Demircioğlu, Hasan Çelikoğlu. S.19-23. Topraksu
Kartağrafya Müdürlüğü 1982 Ankara